Aksara, Basa, lan Sastra Bali

"Om Swastyastu, swasti prapta aturang titiang majeng ring para sameton blogger sami, durusang macecingak ring blog titiang, pinaka anggen jalaran masadu wirasa, mogi-mogi wenten pikenohnyane"
Tampilkan postingan dengan label MULAT SARIRA. Tampilkan semua postingan
Tampilkan postingan dengan label MULAT SARIRA. Tampilkan semua postingan

Jumat, 07 Juni 2013

Dewek lan Karya: Pinaka Selehan Urip

Dewek?
Karya?
Dewek lan karya nenten prasida kapasahang ring kawentenan janma maurip, duaning punika madue paiketan sane mabuat pisan. Dewek pinaka aspek motorik ring kuripane. Yening nenten wenten dewek pacang majanten nenten mrasidayang nglaksanayang pakaryan, pinaka swadharmaning manusa. Karya nenten mrasidayang kapikolihang yening kahanan dewek i manusa sinengkaon, samaliha nenten becik kawentenanipun pacang ngamolihang sane kabaos karya mautama. Punika mawinan, i manusa patut pisan urati miwah lingu ring kahanan dewekipune, nenten dados kanggen makarya kemanten nanging nenten uning kahananipun pet prade rumasa sampun kaleson. Punapi malih sampun wenten macihna deweke pacang sinengkaon. Dewek patut kapratiaksayang, mangda polih asupan gizi, vitamin, miwah ajengan sane becik mangda deweke mrasidayang molah ring sahananing pakaryan. Nenten wenten wigunanipun pakaryane becik sakewanten deweke nenten mrasidayang muputang, nirdon madue jinah akeh sakewanten nenten prasida meanin dewekipun anggen matamba, nambain dewekne kasinengkaonan. Manut ungkapan ring basa Indonesia "Di dalam Tubuh yang Sehat, terdapat Jiwa yang Kuat", mawinan ngawit mangkin ngiring urati ring kahanan deweke.... deweke pinaka anggen nyujur dharma, artha, kama, moksa. Urip nenten ja anggen makarya, sakewanten mangda nganutin saurah-arih magama, ngincepang sadaging tattwa, nginggilang kasusilan, miwah ngamargiang acara (upacara, adat-istiadat, tradisi, msl). Tiosan punika deweke pinaka pangawit anggen makarya gumanti molihang artha, cihnan kasukan ring uripe pacang nincapang anggen ngruruh sane kabaos kama, saluir daging pangarsa sane luih. Sapunika taler, deweke anggen nyujuh tetujon kahuripan sane niskala utama inggih punika moksa. Kasukan nenten patandingan, patut kapikolihang manut phala karma i manusa.

Yening sampun sareng sami malaksana patut, majanten saluir pangapti pacang kapikolihang, antuk dewek jalaranipun. Kenak seger oger nenten prasida kataur antuk jinah, mawinan banget maal ajinipun yen saihang ring kawentenan ajin barang. Pratiaksain deweke, kenak setata anggen jalaran makarya ngruruh pangupajiwa!!!

Jumat, 31 Mei 2013

Kengken ane luung?

Peluhe paturibis, awake genit mimbuh ongkeb sing sida naanang, kenehe mandus sakewala yeh di kaar mandi suba telah. Engsek kenehe jani, pragat suba ngejang tas, ngogo bukune ane di tengahne. Apa kaden mirib ada di kenehe, krasak-krosok tusing kakeneh baan buku apa ane alih, buin kapesuang, buin kacelepang. Bingung kenehe, lantas bengong tumuli negak di kursi coklat ane dadi ubad kenyel, sakewala panese nyumingkin ngrancabin awake. Angin-anginang tlapakan limane anggon ngulah ongkebe madewaratu. 

Mirib suba mrawat matra ane kakenehang, lantas buin nyeluk tas ngalihin laptope ane ada di kantong tas gede, kajemak kacoklang di meja plastik mawarna barak ane biasa anggon tatakan malajah sesai. Kakeneh baan awake ane jani lakar ngae tugas kuliah. Yadin liu tugase, ada masi ane mintulin kenehe, tulya batu ane bakat tanjung duke majalan di marga tanahe. Inget lantas paundukan awake i tuni dugas ka kampus sakewala tuara maan lud malajah nang aketelan. Sawireh makejang pada sibuk, yen raos cara janine orahang, apang bergengsi kone. Kampus ada acara wisuda sarjana kone, sakewala uli ibi dong suba katawang unduke totonan. Ulian dadi anak kuliahan, yadin keto enu masi bakat ka kampus mapan tusing ada pakerab uli sekretarise. Suba lantas keto, neked di kampus, kalud maulah-ulahan, pamuputne tusing ada perkuliahan. Pragat suba mablauk ngindang, ngapung patekan awake ka kampus. 

Anggon negtegang bayune nglantas awake negak di meja samping parkire. Ditu dapetang suba liu ada timpale masi, sakewala malenan jurusan. Timpalin masi negak sambilang ngantiang gatra ane lenan. Kramak-krimik, kangin kauh. Liu dadinne bakat satuayang ditu. Ngraosang paplajahan, tugas, dosen, tongos ngajahin, karakter murid, magenepan campur sari dadi besik.  Yadin tusing tawang adanne ane ajak nutur, yadin mara acepok ajak negak bareng-bareng, wireh pada nyama Bali, jeg pongahang masih nylempung-nylempungin aji raos, kenehe pang SKSD kone. Yen sing keto keweh awake ngelah timpal. Pragat dadi anak alim. Yen bas lebihan alim, jelek, yen mrukpuk bibihe ngraos masi, jelek, yen krupuk empuk jaan, ne bibih mrukpuk, dong kadena awake bibih cengceng kebes oranga. Dong keto baana, lantas suba ngorta makelo, dadinne abesik ane bakat pedasang timpale ento ngraos. Sajan dueg anake ento ngraos, makejang ane satuayang bakat baana nyautin. Sakewala pasautne suba kenehang campah misi, saja misi. Tusing masih kakeneh timpale totonan. Yen alihang di kliab, mula timpale ento mawibawa, nanging boya ja bawa wibawa pan bawa, cara raos wayange. Ene mula sajan  keto, mirib uliah gelarne makada, munyinne tusing sida baan nepis, alah angin kasanga, nglinus tusing sida baan nampenin.

Sambilang ngraos, sambilang mreksa tugas. Iteh nyagur-nyagurin aji raos. Awake bengong ningalin timpale totonan. Sakewala timpale ane lenan masih keto, bareng mrukpuk di sampinge nimpalin raosne, dadinne biag-biag pada makeplug kedeke di parkiran kampuse. Awake yadin tusing ngomong dadinne milu masih kenyem-kenyem, yadin sakit bibihe, ulian sariawan!

Suba lantas keto, raose nganginang-ngawangang, tusing paundukan. Jani tepengan suba pada ngraosang murid di SMA, mara pada tegang ningehang. Timpale cacep pesan nuturang undukne ngajahin murid-muride totonan. Raosne ia demen ngajahin di SMA, wireh muridne pada bengal-bengal, alias kiul cara bikul, makpak sambil ngupinin. Sakewala tusing ja timpale pakpaka, nanging tingkah muridne suba jeg tusing dadi urusin, di kengkene maan ia membina dadi guru BP. Ngitungang murid ane nyleweng dogen gaene sabilang lakar masuk. Timpale nuturang muridne, gaul-gaul sajan, sing luh, muani, jeg patuh! Ane luh matato, ane luh mabok jaran, masemir kuning, jit tengging, kun bawak, baju malepit, jit nyloleng, adahhhh... suba liu penyakit muridne sida baan nyarca besik-besik. Ane ningehang suba kanti srandang-srendeng kedek ningehang. Diamul apane kedek ngrukguk, baan banyolne nuturang. Awake dadi masi kadaut baan tuturne. Makeneh-keneh lantas, "Ambat keweh ngajahin murid yen suba keto solahne?".

Sakewala to dong raos di keneh, tusing sida baan nyaurin. Buin tuturang timpale jani masatua. Liu sajan raosne. Kimbuhin buin solah muridne gaya-gaya pesan, mapan nuturang muridne kone bajang-bajang lan truna-truna, dadinne liu sajan reraosanne pada misi porno-porno, mimihhh... ngetel pada pees timpale ningehang. Awake masi dadi milu kenyem-kenyem di samping ningehang, sambilang nglempongin aji pasaut, ngae reraosane sayan rame. Kakeneh baan awake buin, "Luung pesan yen suba keto dadi guru nah! Saihang teken awake dadi guru ngajahin murid enu tuah ngengesan, tusing ada bagianne yen kenehang. Mabinayan teken unduk timpale dadi guru di kota besar. Yen maan ngajahin ditu sinah aluh maan ngitungang media pembelajaran, materi, metode, fasilitas memadai, sinah evaluasi muride masi luung-luung. Ngajahin maan, hiburan maan!" Keto ngrimik padidian. Sakewala kenehe mapitungan buin, nak ento mula suka duka dadi guru, diamul apane iraga maan lega, lenan ken ento masi taen ngrasayang paitne dadi guru, matai-tai ngajahin apang nawang muride madan "bisa" tur "dadi" anggona paplajahanne di masyarakat.

Tuture lantas nyarik sedek jam di limane nujuang jam 5, suba sanja krasayang. Kenehang ngorta amul to ajebos, sakewala sujatinne sing karasa suba makelo. Liu tepuk solah timpale, yen saihang teken awake mirib sanget malenan. Awake kenehang sing nyak patuh, percaya diri ngomong keto. Apa mirib ane ngranyang? Tusing masi nyidayang baan nyaurin! Mirib mula gumanti paican Widhi, sing ada manusane lekad patuh. Sanistane pada ngaba luung teken kajelekanne. Sakewala awake patut nyuksma teken Ida, wireh suba dadi manusa, nyrewadi ka sekala. Tusing dadi nganistayang awak, wireh sanista-nista manusa masi sida ngae rahayu. Ane jani, sukserah teken awake padidi, ane engken lakar alih, laksanayang!

Laksana ane suba cumpunin, ento ane madan bikas. Bikas ane minayang manusa di lemah. Kapatutan, kapelihan manusane tuah awakne padidi ane nentuang. Jelek melah ento masanding. Yen tusing ada jelek, sinah tusing ada ngorang melah. Puput!

Selasa, 15 Januari 2013

Fenomena Bahasa Bali: Menyikapi Kurikulum 2013

Bahasa Bali sebagai bahasa daerah atau bahasa Ibu -- dahulu ketika masih digunakan dalam lingkungan keluarga. Namun sekarang tentu tidak demikian adanya, karena justru yang menjadi bahasa Ibu bagi anak-anak masyarakat Bali adalah bahasa Indonesia, sedangkan bahasa Bali adalah sebagai bahasa asing kedua bagi mereka. Keadaan ini seakan menjadi ironis, mengapa? Karena bahasa Bali sebagai bahasa daerah justru tidak mendapatkan prioritas dan termarginalkan dalam kehidupan masyarakatnya. 
Merenungi fenomena bahasa Bali

"Ke depan, bahasa Bali diharapkan agar lebih didorong ke arah kompetisi nasional bahkan menjadi sebuah kompetisi internasional. Karena bahasa Bali merupakan sebuah sistem kebahasaan, selanjutnya bahasa Bali untuk budaya yang berfungsi sebagai akar pelestari kebudayaan Bali, tidak seyogyanya tergusur oleh sistematika bahasa nasional ataupun bahasa asing lainnya. Hal ini dapat dilakukan melalui jalur pendidikan formal,

Minggu, 09 Desember 2012

Ada apa di Kurikulum Baru Tahun 2013?


Jani kone madan bulan Desember taun 2012, buin abulan iraga suba lantas lakar ngenjekin taun baru, yen basa alusne Warsa Anyar kone adanne. Jani anake ane magama Kristen utawi Katolik suba lakar nyambut Hari Natal di tanggal 25 Desember 2012 tenenan. Jeg dikayang ento liu suba pada anake lakar 'happy-happy' kema-mai pesu mlali. Ada ane sibuk meli mercon, ada ne iteh meli kembang api lakar anggona nyambut di taun baru 2013'e. Nah sakewala yen cara i dewek suba dadi 'dagang benang' buka kene, madan kone maburuh ngajahin, kwala yen alihang di jeneng, sebenehne joh teken madan 'guru pangajian', kwala baan pongah nganggo sepatu teken tas kompek bek masek-sek misi buku, teken kertas bonan gen!hehe.. suba lantas kone adanne dadi 'guru'. Maan lantas ngajahin dini-ditu, yadin maan abedik, yen umpamayang buka sesonggane "nultul damuh tengaine", kanggoang masih... kakeneh baan i dewek mapan keweh cara janine ngalih gae, yen sing jemak rugi ngelah espede (S.Pd), anake nyimbingang "Sarjana Penuh Derita". Beehhh... jeg keneh-kenehang nyak asanne to...

Kwala yadin keto, saluir gegaen suba pasti lakar ada kewehne, cara gendingne AA Raka Sidan, "...sing ada gegaen ento aluh... tuyuh, nambunin (nambunang) pipis pang mapunduh". Ulian dasar keto lantas, jeg semangat magae, pesu semeng mulih peteng, saget pesu teduh mulih semeng... hehee... nak maan malali ja ajak timpale!

Wireh bes sesai tuah majujuk dadi model di malun muride, lantas demen tur matanem rasa sujati dadi guru, wireh ane ajahin tuah saja palajahan ane nyihnayang iraga tresna tur ada rasa bangga ngwerdiang , nglimbakang tur ngajegang plajahane totonan,,, i dewek tuah ngajahin palajahan Basa Bali, ane ketah palajahane ento tuah ngranjing di paosan Mata Pelajaran Muatan Lokal, wireh ento tuah palajahan basa daerah kadanin. Jati-jati lantas seleg tur jemet ngajahin, keto masih muride anteng malajah, krana demen malajahin basanne padidi ketimbang iraga malajahin basa ane lenan. Cerik-cerike pepesan mara lakar ajahin ngorahang, "Iraga nak Bali, idup di Bali, mati pang di Bali, kwala apang bisa mabasa Bali...", keto lagun cerik-cerike, jeg pangus sajan magending jeg nyak cara penyanyi Pop Bali baana magending. Mirib baan leganne ia lakar nerima palajahan, dadinne berekspresi ia buka keto, wireh bes pepes sajan masih jumahne mabalih TV, nepukin lantas iklan "EKSPRESIKAN GAYA LOE!". Pehhh... jeg prajani cara bikul pisuhin nyanget-nyangetang tingkahne muride masolah keto.

Nah keto malu tuturang dugase ane suba malu-malu. Lantas dingeh isu (isu = kabar burung, sing tawang seken apa sing, hehee...), taun 2013 kurikulum ane lama ane madan KTSP, lakar maentungang (wireh sing kanggo), alias maganti. Buina di kurikulume ento di jenjang pendidikan tertentu liun palajahane lakara makuangin uli liun dugas KTSP ane malu. Miiihhh.... mara dingeh keto suba, dag dug dag dug... dingeh anake magambel dajan umahe!!hee... jeg nyak masih seirama ajak munyin ulu atine... kwala nden pragat masi satuane. Lantas ane makrana makesiab (buka i dewek maca tuture tenenan di www.beritakaget.com), basa daerah ane mula cara basa Bali, muah basa daerah ane lenan lakara kaapus (boya ja 'nguluk-uluk artine), alias dihapus dari kurikulum ento.. hee pang aluh ngorhanag!

Mara keto,,, mimiiihhh.... jeg makriet-kriet gigine (tusing ja krana naar poh ane masem) kwala sakeng sing ngerti ajak isin untek jlemane ane ngomong keto. Dadi palajahan basa daerah kone ilanganga, tusing buin kaajahin teken murid-muride!!! Ento dong cara ngambulang sok uek, ngrugiang iraga  padidi... sebenehne basa daerahe ento suba patut ajegang anggon mikukuhin basa Indonesia, krana puncak-puncak kamahatmian budaya apa buin basa daerahe tuah ngae kautaman basa Indonesia pinaka identitas bangsa!!! To jeg nguda jani mbalik kuri??!!! Ane makada panes (mula ja gumine panes gen ngwai, sajaba di Bukit Lempuyang gen mara tunian suud ujan.. hehe),,, basa Baline pinaka basa ibu yen liunan anake ngorahang, masi dadi korban... basa Bali ane ngelah kearifan lokal buina kadasarin baan agama budaya, ngae Baline kaloktah di dura negara, lenan ken ento kanti Baline kasengguh "Pulau Surga" muah ne lenan, jana Baline kone ramah-ramah, tusing remeh-remeh teken anak. Krana iraga madasar baan etika, nilai moral anggon dasar iraga makeneh, mamunyi muah matingkah. Yen dadi baan, jani iraga prioritasang basa Bali ento, wajib di sekolah-sekolah nganggon basa Bali, wajib mabasa Bali di sekuub sekolahe ento, anggon basa pagubugan! Mara Jempolll...!!! Ene jeg mailangang kone basa Baline uli kurikulume, apa lakar ajahin muride? Guru-guru ane pidan nyemak palajahane ento kija lakar aba??? Madagang bakso, madagang canang, dadi pamulung, dadi gegendong, apa dadi apa????

Pehhh... keweh baana!!!
Ne ba jani dadi pro kontra... kwala jani yen dadi baan,,,  cara i dewek dadi wong cilik kene... sanget gati ngidih, apang BASA BALI pinaka MATA PELAJARAN MUATAN LOKAL tusing kailangang uli kurikulume, yen ada mirib ane singsal dugas palaksanan pidan, lang jani benehin apang nyak patut!
Eda ngambekang kita... patut jani pineh-pinehin satonden "nasi jadi bubur" kone!!! hee..
BASA BALI... Duen sameton Bali! Mangda Satata Ajeg!!! 

Selasa, 30 Oktober 2012

Agom VS Balinuraga

Agom VS Balinuraga
Gumi sayan wayah, kahanan jagate taler sayan panes, ngawinang saluiring papineh lan pangrasa sampun ngambara antuk sayonge sane baret. Sapunika taler kahanan janane sane wenten ring Lampung Selatan, pamekas ring Balinuraga. Sameton iraga Etnis Bali sane makehan meneng irika katiben bancana sane ngwetuang rasa sebet, duaning makeh sayuakti jana Balinuraga irika padem antuk panglurug jana Agom. Manut gatra sane kapiragi antuk titiang, wiwitan kawentenan bancana punika wantah ring rahina sane lintangne, wenten anak bajang kalih diri makta sepeda motor saking krama Agom kapelagang antuk para truna Bali saking krama Balinuraga, raris ngawinang anak istri sane daa punika runtuh tur sepeda motoripun lecet.

Majalaran antuk punika, sayuakti makehan krama sane nenten nrima sapratingkah truna-truna Balinuraga raris rauh maduluran kroda sinambi makasami nadtad gegaman pinaka sanjata sakadi cerurit, pedang, golok, parang miwah sane lianan. Raris makasami jumujug ka genah Balinuraga, irika raris siat saking krama Agom miwah Balinuraga nenten dados amerin malih. Saling sempal, saling sabat, saling cak-cak, benyah ajur, dek-dek lidek wewangunan irika kageseng antuk massa sane kroda punika. Indike punika wantah duk rahina Saniscara, tanggal 27 Oktober 2012 raris ngawinang tigang (3)  diri janane ngemasin padem. 

Duaning nenten nrima kakaonannyane, raris panyiuan krama saking Agom, Lampung Selatan miwah pupulan jana sane nenten kauningin identitasnyane mawali ngrauhin jana Balinuraga sane dominan Etnis Bali ukuh ngwales kakaonanipun. Malih raris macedar siate nenten kapalasang malih. Antuk punika rahina Soma, tanggal 29 Oktober 2012 malih ngwetuang jana sane padem inggian punika makatah enem (6) diri. 

Nanging manut pamargi gatra kantos rahina Anggara, tanggal 30 Oktober 2012, sampun makatah patbelas (14) diri sane padem antuk insiden punika, taler petang dasa kutus (48) umah sane kageseng samaliha tigang dasa tiga (33) sane rusak.

Sajeroning insiden punika mangda raris mrasidayang ngetus suksma sane gumanti sida anggen titi pangancan turmaning sipat siku-sikuning iraga makrama, mangda sida ngwetuang kumanyama ring sanak lianan. Duaning  papineh lan pangrasa sanak lianan sami mabinayan, mangda taler iraga mrasidayang ngajinin, sampunang pisan ngambekang sapakayun ngraga. Duaning akidik wicara, akidik bebaosan, miwah akidik parilaksana nenten manut utawi kaon ring sanak linan pacang ngwetuang pikobet, panampen sane prasida pacang ngawe buncul iraga newek miwah sanak sane nenten madue iwang. Napi malih kantos ngawinang padem ring sameton krama, punika banget pisan kasayangang. Dumadak Ida Sang Hyang Widi sih asung kerta wara nugraha mapaica karahayuan lan karahajengan majeng ring damuh sami, raris prasida jana sane kabancana miwah sane mancanain prasida kumanyama malih, nenten malih marebat, nenten malih wenten erang napi malih pacang mangrusak. Sapunika taler banget pangapti titiang majeng ring Pamerintah sane ngwawa jagat irika utawi ring dija magenah, mangda prasida muputang prakara sakadi punika kantos yukti-yukti nenten malih wenten pikobet ring krama, mangda raris benjang pungkur prakara sane sampun lami utawi lawas malih dados metu anggen jalaran pacang mencanen miwah ngrusak pasametonan. Mogi sami makayun becik, sida muponin kaledangan kayun.

Pangaptin titiang pinaka yowana Bali sane gumanti ngaptiang santi ring manah, santi ring jagat sekala, sapunika taler mangda santi ring gumi wayah,,,  ring kahuripan punika sayuakti sampun akeh pikobet sane ngapiambeng iraga, akeh gegodan, msl talre mangda sida sameton akeh madue pawilangan miwah satata muponin turmaning ngmargiang parilaksana sane sadu dharma, angawe sukaning wong len, saling asah, asih, asuh,,, paras-paros sarpanaya, sagilik-saguluk, saluung-luung sabayantaka... taler satata ngmargiang ajahan Tat Twam Asi... lamakane sida mangguh santi,,, damai,,, astungkara!

Sameton yowana sami, yadiastun iraga mabinayan ras, etnis, agama, budaya, basa nanging iraga kantun tetep  pinaka Wangsa Indonesia, WNI... 

Minggu, 01 Juli 2012

Pangapti


I Wayan Jatiyasa

Titiang mautsaha maparilaksana manut punapi sane gumanti manahang titiang, nanging punika nenten mrasidayang anggen titiang titi pangancan ri tat kalaning jagi ngmetuang wirasa antuk parilaksana. Duaning titiang janma nenten paripurna, sampun majanten akeh kaiwangan sajroning dewek, tiosan ring punika baos utawi piteket saking sanak tios banget tunas titiang lamakane anggen titiang pasikepan miwah panuldul manah ri kanjekan ngutsahayang dewek nincap ring panguripan sane becik. Akeh sampun kamanahang nanging nenten prasida kadagingan, sakewanten nenten surud-surud taler titiang mangubhakti sinambi nglungsur karahayuan miwah kalabdakaryan ring sajroning mautsaha makarya sane marginin sarahina-rahina.

Ring kahuripan puniki nenten wenten sane dangan, saluiring pangapti mangda taler kasarengin antuk utsaha sane yukti-yukti samaliha mangda sampunang gelis seneng ring punapi sane kapikolihang, duaning punika wantah pinaka tantangan mangda nincapang utsaha malih, nenten ja galah masukan-sukan.

Sane mangkin titiang pacang mautsaha maparilaksana sane nganutin tetujon kahuripan, madasar sangkaning karahayuan dewek, kulawarga, sang kinasihan, miwah sameton sane sampun sueca tur mapaica ajah-ajah. Maparilaksana mangda yukti mawiguna antuk sanak tiosan miwah angawe sukaning wong len.

Kaping untat, mawit sangkaning sajroning pangubaktin sane nulus nekeng tuas, dumogi saluiring sane kamanah, kaptiang, miwah kautsahayang mangda prasida makunyit di alas, nemuang utawi mapikolih manut pasuecan Ida Sang Hyang Widi Wasa. 

Minggu, 08 April 2012

Sebet ring Manah


Sebet ring Manah



Ratu Bhatara Sasuhunan titiang....,
manawi ta akeh kaiwangan titiang, nenten prasida titiang ngawinang rahayu. Punapi antuk titiang ngamarginin kauripan, yening sakadi asapuniki Ratu Bhatara ngruntuhang pikobet ring padewekan titiange. Rasa tan sida antuk titiang mamanah, nambanin kalaran titiang. Antuk kaakehan kirang miwah katunan titiang nyrewadi ring mercapada. Satunggil sane karyanin titiang, satata ngawinang sanak lianan duhkita turmaning ngame-ame padewekan titiang.
Majeg ring sapasira malih titiang nglungsur??? Wantah majeng ring Palungguh I Ratu Sang Suryaning Jagat Tiga'ne puniki. Nawegang Palungguh I Ratu nyuryanin samaliha ngicenin pamargi sane gumanti becik jagi anggen titiang niti pamargin kauripan titiang sane winaluya sakadi i asu sane gudig, nenten manggih margi sane rahayu, satunggil rereh wantah manggih kasengsaran.

Nanging...., sangkaning manah rahayu titiang pacang mautsaha, ngutsahayang dewek nglanturang pamargin uripe yadiastun meweh utawi kapiambeng gegodan... titiang pacang mamargi nyujur cahyan Palungguh I Ratu sane asih nuntun damuh kaula nista. Lamakane prasida mangguh karahayuan.
Om sidhirastu tad astu astu svaha.